Planowanie wakacji z naszym czworonożnym przyjacielem za granicą to wyzwanie, które wymaga przemyślenia wielu kwestii, od dokumentacji po komfort pupila w nowym miejscu. W tym artykule podzielę się moimi sprawdzonymi sposobami na bezstresowy wyjazd, pokażę, czego możesz się spodziewać na miejscu i podpowiem, jak najlepiej przygotować siebie i swojego psa na zagraniczną przygodę, tak abyście oboje wrócili zadowoleni.
Gdzie na wakacje z psem za granicą
Najlepsze kierunki na wakacje z czworonogiem poza granicami kraju
Podczas planowania urlopu z pupilem, warto rozważyć kraje takie jak Włochy, Chorwacja, Austria, Niemcy oraz Słowenia. Te destynacje wyróżniają się szeregiem udogodnień dla zwierząt, w tym specjalnymi plażami, przyjazną infrastrukturą, hotelami akceptującymi czworonogi oraz malowniczymi trasami górskimi idealnymi do wspólnych wędrówek.
Do szczególnie polecanych regionów podróży z psem należą włoskie kurorty Bibione, malownicza Istria w Chorwacji, austriackie Alpy oraz urokliwe bawarskie jeziora w Niemczech.
Szczegółowe propozycje miejsc przyjaznych psom:
- Włochy: Zwłaszcza północne rejony Włoch, w tym okolice jeziora Garda, jak również Toskania, stanowią doskonały wybór dla właścicieli psów. Znajduje się tam wiele plaż dedykowanych zwierzakom (np. Bau Beach w San Vincenzo czy Bibione) oraz liczne restauracje, do których można wejść z czworonożnym przyjacielem.
- Chorwacja: Ten kraj jest często wybierany ze względu na stosunkowo krótki czas podróży samochodem. Istria i Dalmacja oferują bogactwo plaż przyjaznych psom.
- Austria: Idealnie nadaje się dla miłośników aktywnego wypoczynku w górach. Austriackie Alpy kuszą szlakami, krystalicznie czystymi jeziorami (jak np. Wolfgangsee) i doskonale rozwiniętą infrastrukturą dla psów, w tym często możliwością podróżowania kolejkami linowymi.
- Niemcy: Regiony takie jak Bawaria (np. Berchtesgaden) oferują przepiękne górskie trasy i urokliwe jeziora (jak Hintersee). Kraj ten może pochwalić się bardzo dobrze rozwiniętą siecią udogodnień przyjaznych zwierzętom.
- Słowenia: To doskonały kraj na piesze wędrówki, szczególnie w okolicach Triglavskiego Parku Narodowego, a także nad jeziorem Bled czy Bohinj.
Ważne wskazówki przed podróżą z psem:
- Dokumentacja: Upewnij się, że Twój pies posiada obowiązujący paszport UE, jest zaszczepiony przeciwko wściekliźnie i posiada mikrochip.
- Przepisy w Chorwacji: Zwróć uwagę na lokalne regulacje dotyczące ras uznawanych za agresywne. Psy bez rodowodu zgodnego ze standardami FCI mogą napotkać na trudności przy wjeździe.
- Zakwaterowanie: Warto poszukać obiektów oferujących ogrodzone posesje, co zapewni komfort i bezpieczeństwo zwierzakowi.
Najlepsze kierunki na wakacje z psem za granicą: moje sprawdzone propozycje
Dla wielu z nas pies to pełnoprawny członek rodziny, dlatego pomysł pozostawienia go w domu na czas wakacji jest nie do pomyślenia. Sam jednak wielokrotnie stawałem przed dylematem, gdzie faktycznie można wybrać się z pupilem, by czuł się komfortowo, a my mieliśmy spokój. Po latach podróżowania z moim owczarkiem niemieckim, mam już swoje ulubione destynacje, które zdecydowanie polecam. Też masz podobny dylemat?
Przede wszystkim, kluczowe jest wybranie kraju, który nie tylko jest przyjazny psom pod kątem przepisów, ale także oferuje odpowiednią infrastrukturę i podejście mieszkańców. Kraje Europy Zachodniej, takie jak Niemcy, Austria, Szwajcaria czy Holandia, od lat przodują w rankingach miejsc przyjaznych zwierzętom. Znajdziemy tam mnóstwo hoteli, pensjonatów i kempingów akceptujących psy, a także liczne parki, szlaki turystyczne i plaże, gdzie czworonogi są mile widziane. Nawet plaże, które w Polsce często są wyłączone z użytku dla psów w sezonie, w tych krajach mają wyznaczone strefy lub są dostępne poza szczytem sezonu. Warto też zwrócić uwagę na Chorwację, która dynamicznie rozwija swoją ofertę dla turystów z psami, oferując coraz więcej dog-friendly plaż i obiektów noclegowych, zwłaszcza w regionach mniej zatłoczonych.
Osobiście uwielbiam podróżować po włoskich regionach, szczególnie tych mniej turystycznych, jak Umbria czy Toskania. Wiele agroturystyk i willi z basenem oferuje pobyt z psem, a sama przyroda zachęca do długich spacerów. Warto jednak pamiętać, że we Włoszech w niektórych miastach, zwłaszcza na południu, podejście do psów może być bardziej restrykcyjne, a psy często muszą być trzymane na smyczy i w kagańcu w miejscach publicznych. Z kolei Skandynawia, z jej ogromnymi przestrzeniami i dziką przyrodą, jest rajem dla psów ceniących aktywny wypoczynek – Norwegia czy Szwecja oferują niemal nieograniczone możliwości eksploracji na świeżym powietrzu.
Krok po kroku: przygotowanie psa i dokumentacji do zagranicznego wyjazdu
Przygotowanie do wyjazdu z psem za granicę to proces, który wymaga nie tylko zaplanowania trasy i noclegów, ale przede wszystkim zadbania o dobrostan i legalność pobytu naszego pupila. To tutaj zaczyna się prawdziwa przygoda, a im lepiej się przygotujemy, tym mniej niespodzianek nas spotka.
Co zabrać dla psa na zagraniczne wakacje: lista niezbędnych rzeczy
- Wysokiej jakości karma i zapas ulubionych przysmaków.
- Dwie smycze (klasyczna i długa), obroża/szelki z adresówką.
- Woreczki na odchody (nigdy nie wiadomo, ile ich będzie potrzeba!).
- Apteczka dla psa: środki dezynfekujące, bandaże, leki przeciwbólowe (po konsultacji z weterynarzem!), leki na biegunkę, preparaty na kleszcze i komary.
- Legowisko lub koc psa dla poczucia bezpieczeństwa.
- Ulubione zabawki psa.
- Dokumenty psa: paszport, książeczka zdrowia.
- Szybkoschnący ręcznik.
Pakowanie dla psa to nie tylko karma i miska. Podstawą jest oczywiście wysokiej jakości karma, którą pies spożywa na co dzień, aby uniknąć problemów żołądkowych. Zabieram też zawsze zapas jego ulubionych przysmaków, które świetnie sprawdzają się podczas treningu lub jako nagroda. Niezbędne są także smycze (najlepiej dwie – jedna zwykła, druga długa do treningu na otwartym terenie), obroża lub szelki z adresówką, a także woreczki na odchody – to podstawa dobrego wychowania i szacunku dla lokalnych przepisów. Nie zapominaj o apteczce dla psa, która powinna zawierać środki dezynfekujące, bandaże, środki przeciwbólowe (zgodne z zaleceniami weterynarza!), leki na biegunkę i ewentualne problemy z uszami czy oczami, a także preparaty odstraszające kleszcze i komary, dostosowane do regionu, do którego jedziemy.
Warto też spakować legowisko lub koc psa, aby zapewnić mu poczucie bezpieczeństwa i znajomy zapach w nowym miejscu. Zabawki, które pies lubi, pomogą mu się zrelaksować i rozładować energię. Jeśli pies ma jakieś specyficzne potrzeby, np. wymaga specjalistycznej diety lub leków, upewnij się, że masz ich wystarczający zapas na cały wyjazd, a najlepiej z małym zapasem. Pamiętaj też o dokumentach – paszporcie, książeczce zdrowia i ewentualnych zaświadczeniach. Dobrej jakości ręcznik dla psa, który szybko schnie, przyda się po kąpieli w morzu czy deszczowym spacerze.
Paszport dla psa i inne wymagane dokumenty: jak je wyrobić i ile to kosztuje
Wyrobienie paszportu dla psa to absolutny priorytet i pierwszy krok do zagranicznej podróży. Proces ten jest stosunkowo prosty i zazwyczaj przebiega w lecznicy weterynaryjnej. Paszport zawiera podstawowe informacje o psie, jego właścicielu oraz historię szczepień, w tym obowiązkowe szczepienie przeciwko wściekliźnie. Szczepienie to musi być wykonane co najmniej 21 dni przed planowanym wyjazdem do krajów Unii Europejskiej i musi być ważne w momencie przekraczania granicy. Koszt wyrobienia paszportu wraz ze szczepieniem przeciwko wściekliźnie zazwyczaj waha się od 100 do 200 złotych, w zależności od lecznicy i regionu. Przed podróżą warto sprawdzić, czy kraj docelowy nie wymaga dodatkowych badań, np. odrobaczenia wykonanego w określonym czasie przed wyjazdem, co jest często wymagane np. w Wielkiej Brytanii czy Irlandii.
Koniecznie sprawdź przepisy dotyczące wwozu zwierząt do konkretnego kraju docelowego na stronach Głównego Inspektoratu Weterynarii lub ambasady danego kraju. Niektóre państwa mogą mieć specyficzne wymagania dotyczące ras uznawanych za niebezpieczne, co może wiązać się z dodatkowymi pozwoleniami lub nawet zakazem wjazdu. Posiadanie aktualnej książeczki zdrowia psa z wpisanymi wszystkimi szczepieniami i odrobaczeniami jest również kluczowe, nawet jeśli paszport jest dokumentem nadrzędnym. Warto mieć ze sobą również kopię tych dokumentów, na wypadek zgubienia oryginałów.
Bezpieczeństwo podczas podróży z psem: praktyczne porady
- Podczas jazdy samochodem, pies powinien być przewożony w klatce, transporterze lub zabezpieczony pasami bezpieczeństwa dla psów.
- Nigdy nie zostawiaj psa samego w samochodzie, zwłaszcza w ciepłe dni.
- Rób częste postoje na rozprostowanie łap i napicie się wody.
- Podczas spacerów w nieznanym terenie zawsze trzymaj psa na smyczy.
- Naucz psa podstawowych komend, takich jak „do mnie” i „zostań”.
- Upewnij się, że pies jest zaczipowany i ma aktualne dane kontaktowe na adresówce.
Bezpieczeństwo psa podczas podróży jest równie ważne, co nasze własne. Podczas jazdy samochodem, pies powinien być przewożony w specjalnej klatce, transporterze lub zabezpieczony pasami bezpieczeństwa dla psów. To nie tylko kwestia przepisów, ale przede wszystkim jego bezpieczeństwa w razie nagłego hamowania czy wypadku. Nigdy nie zostawiaj psa samego w samochodzie, zwłaszcza w ciepłe dni, ponieważ temperatura wewnątrz pojazdu może błyskawicznie wzrosnąć do niebezpiecznego poziomu. Rób częste postoje na rozprostowanie łap i napicie się wody.
Podczas spacerów w nieznanym terenie – czy to w górach, czy w lesie – zawsze trzymaj psa na smyczy, chyba że znajdujecie się na specjalnie wyznaczonym, ogrodzonym terenie. Nigdy nie wiesz, jakie zagrożenia mogą czyhać w pobliżu – dzikie zwierzęta, ruchliwa droga, czy po prostu nieznane terenowo pułapki. Naucz psa podstawowych komend, tak jak „do mnie” czy „zostań”, które mogą być kluczowe w sytuacjach awaryjnych. Upewnij się, że pies jest zaczipowany i ma aktualne dane kontaktowe na adresówce, co zwiększa szansę na jego odnalezienie w razie zaginięcia. Przed wyjazdem warto też skonsultować się z weterynarzem w sprawie ewentualnych zagrożeń zdrowotnych w regionie docelowym, np. specyficznych chorób przenoszonych przez owady.
Transport z psem za granicę: jak wybrać najwygodniejszą opcję
Wybór środka transportu zależy od wielu czynników – odległości, ceny, dostępności oraz indywidualnych preferencji psa i właściciela. Każda opcja ma swoje plusy i minusy, a kluczem jest wybranie tej, która zapewni największy komfort i bezpieczeństwo dla naszego pupila.
Podróż samochodem z psem: co zabrać do jedzenia i jak zapewnić komfort
Podróż samochodem to dla wielu najwygodniejsza forma transportu z psem, ponieważ daje nam największą kontrolę nad czasem i trasą. Kluczowe jest zapewnienie psu odpowiedniego miejsca. Idealna jest klatka transportowa, która ogranicza ruchy psa i zapobiega jego przemieszczaniu się po kabinie. Jeśli klatka nie wchodzi w grę, można użyć specjalnych pasów bezpieczeństwa dla psów, które wpinamy do zamka pasów samochodowych. Pamiętaj o częstych postojach – co 2-3 godziny – aby pies mógł się załatwić, napić i rozprostować łapy. Zabierz ze sobą jego ulubione legowisko, aby stworzyć mu komfortową przestrzeń do odpoczynku.
Jeśli chodzi o jedzenie, najlepiej karmić psa na kilka godzin przed podróżą, aby uniknąć nudności. W trakcie postojów można podać mu wodę i niewielką ilość karmy lub przysmaków. Nie zapomnij o zabraniu wystarczającej ilości wody pitnej dla psa, najlepiej tej samej, którą zwykle pije, aby uniknąć problemów żołądkowych. Warto mieć pod ręką mokre chusteczki i ręcznik, na wypadek drobnych „wypadków”. Dla psów, które źle znoszą podróże, można skonsultować z weterynarzem leki uspokajające, ale zawsze traktuj je jako ostateczność, preferując techniki oswajania z podróżą.
Lot samolotem z psem: zasady przewoźników i wskazówki dla właścicieli
Lot samolotem z psem to opcja dla tych, którzy muszą pokonać duże odległości, ale wymaga ona szczegółowego przygotowania i znajomości regulaminów linii lotniczych. Większość przewoźników ma ścisłe zasady dotyczące przewozu zwierząt. Psy poniżej określonej wagi (zwykle 8-10 kg) mogą podróżować w kabinie pasażerskiej w specjalnym transporterze, który musi zmieścić się pod siedzeniem. Większe psy muszą podróżować w luku bagażowym, w specjalnych, certyfikowanych klatkach. Kluczowe jest wcześniejsze zapoznanie się z wymaganiami konkretnej linii lotniczej dotyczącymi rozmiaru klatki, jej wyposażenia i sposobu oznakowania.
Przed lotem warto skonsultować się z weterynarzem, który może zalecić środki uspokajające, ale zależy to od indywidualnej oceny psa i linii lotniczych. Zawsze należy poinformować linię lotniczą o przewozie psa podczas rezerwacji biletu. W dniu lotu, pies powinien być najedzony lekkostrawnym posiłkiem kilka godzin wcześniej i mieć zapewniony dostęp do wody. Warto też zabrać ze sobą coś znajomego dla psa, np. koc z domu, aby zapewnić mu poczucie bezpieczeństwa w transporterze. Pamiętaj, że podróż samolotem może być stresująca dla zwierzęcia, dlatego wybieraj loty bezpośrednie, jeśli to możliwe, i unikaj podróży w upalne dni, kiedy luki bagażowe mogą być gorące.
Podróż pociągiem lub statkiem wycieczkowym z pupilem: czego się spodziewać
Podróż pociągiem jest zazwyczaj bardziej przyjazna dla psów niż samolot. W wielu krajach europejskich psy są mile widziane w pociągach, często za dodatkową opłatą lub jako darmowy pasażer (jeśli są małe i mieszczą się w transporterze). Zawsze warto sprawdzić regulamin przewoźnika kolejowego. Pociągi oferują zazwyczaj więcej przestrzeni niż samoloty, a możliwość przejścia się po korytarzu podczas postojów jest dużym plusem. Podobnie jak w samochodzie, pies powinien być na smyczy i w kagańcu, a w niektórych przypadkach może wymagać własnego biletu. Zapewnij mu wodę i zrób krótkie postoje podczas dłuższych podróży.
Rejs statkiem wycieczkowym z psem to coraz bardziej popularna opcja, ale wymaga dokładnego sprawdzenia polityki firmy przewozowej. Niektóre linie, zwłaszcza te oferujące krótsze rejsy na wyspy, są bardzo przyjazne psom i posiadają specjalne kajuty lub miejsca, gdzie zwierzęta są akceptowane. Na większych statkach wycieczkowych, psy często muszą przebywać w wyznaczonych, często mniej komfortowych miejscach, lub mają ograniczony dostęp do pokładów. Kluczowe jest wcześniejsze zapoznanie się z regulaminem statku, wymaganiami dotyczącymi dokumentacji weterynaryjnej oraz dostępnymi udogodnieniami dla zwierząt. Mogą istnieć ograniczenia dotyczące ras lub wielkości psa.
Finansowe aspekty podróży z psem za granicę: orientacyjne koszty
Podróżowanie z psem wiąże się z dodatkowymi kosztami, które warto uwzględnić w budżecie. Nie są to zazwyczaj gigantyczne kwoty, ale suma kilku pozycji może być znacząca, dlatego lepiej być przygotowanym.
Ile pieniędzy zabrać na wakacje z psem za granicę: szacowanie budżetu
Podstawowy koszt to wyrobienie paszportu dla psa i jego aktualne szczepienia, co może wynieść od 100 do 200 złotych, a jeśli wymagane są dodatkowe badania, kwota może wzrosnąć. Następnie należy doliczyć opłaty za przewóz psa w transporcie publicznym – w pociągach czy samolotach. Ceny biletów dla psów w samolotach mogą być znaczące, czasami dochodzą do kilkuset złotych, w zależności od linii lotniczej i trasy. W pociągach opłaty są zazwyczaj niższe, od kilkunastu do kilkudziesięciu złotych. Należy również uwzględnić ewentualne opłaty za pobyt psa w hotelach czy kempingach, które mogą wynosić od kilkunastu do kilkudziesięciu złotych za noc. Czasami właściciele obiektów noclegowych pobierają jednorazową opłatę za sprzątanie po zwierzęciu.
Warto też zarezerwować niewielką kwotę na nieprzewidziane wydatki, takie jak wizyta u weterynarza w nagłym przypadku. Dobrym pomysłem jest też wykupienie dodatkowego ubezpieczenia dla psa, które pokryje koszty leczenia w razie wypadku lub choroby podczas podróży. Takie ubezpieczenie może kosztować od kilkudziesięciu do kilkuset złotych w zależności od zakresu ochrony i długości wyjazdu. Pamiętaj, że podróżując samochodem, koszty paliwa i ewentualne opłaty za autostrady czy parkingi również wzrosną, jeśli planujesz częstsze postoje.
Dodatkowe wydatki związane z podróżą z psem: ubezpieczenie, weterynarz, atrakcje
Oprócz standardowych kosztów transportu i noclegu, warto rozważyć dodatkowe wydatki. Ubezpieczenie zwierzęcia to inwestycja, która może zaoszczędzić nam sporo stresu i pieniędzy w razie nieprzewidzianych sytuacji medycznych. Z mojego doświadczenia wynika, że lepiej dmuchać na zimne – raz uratowało mi to portfel na wakacjach w Grecji, kiedy mój pies zjadł coś na plaży i potrzebował pilnej pomocy weterynaryjnej. Warto porównać oferty różnych ubezpieczycieli, zwracając uwagę na zakres ochrony, wysokość udziału własnego i ewentualne wyłączenia. Jeśli planujesz aktywne zwiedzanie i chcesz korzystać z wielu atrakcji, sprawdź, czy są one dostępne dla psów i czy nie wiążą się z dodatkowymi opłatami. Niektóre parki narodowe, muzea czy restauracje mogą pobierać niewielkie opłaty za wejście z psem lub mieć specjalne strefy.
Pamiętaj też o kosztach związanych z karmą i przysmakami. Choć można kupić je na miejscu, warto zabrać ze sobą zapas ulubionej karmy psa, aby uniknąć problemów trawiennych spowodowanych zmianą diety. Jeśli Twój pies wymaga specjalistycznych leków, upewnij się, że masz ich wystarczającą ilość, a w razie potrzeby dowiedz się, jak można je zdobyć za granicą. Warto też zarezerwować niewielką kwotę na zakup lokalnych przysmaków dla psa, jeśli tylko będą dostępne i bezpieczne dla jego zdrowia. W niektórych krajach można natknąć się na specjalne psie spa czy salony pielęgnacyjne, które mogą być kuszącą opcją po długiej podróży.
Wakacje z psem za granicą: inspiracje i praktyczne wskazówki na miejscu
Po dotarciu do celu, prawdziwa przygoda dopiero się zaczyna. Kluczem do udanych wakacji z psem jest elastyczność, cierpliwość i zrozumienie jego potrzeb w nowym otoczeniu.
Jakie atrakcje są przyjazne psom za granicą?
Wielu podróżników z psami odkrywa, że świat jest znacznie bardziej przyjazny dla czworonogów, niż mogłoby się wydawać. W krajach takich jak Francja, Włochy czy Hiszpania, wiele restauracji i kawiarni pozwala na wejście z psem do ogródka lub nawet do wnętrza lokalu, pod warunkiem, że pies jest spokojny i czysty. Warto szukać oznaczeń „dog friendly” lub po prostu zapytać obsługę. Wiele szlaków turystycznych, zwłaszcza w górach i parkach narodowych, jest otwartych dla psów, ale zazwyczaj obowiązuje nakaz prowadzenia ich na smyczy, aby chronić dziką przyrodę i bezpieczeństwo innych turystów. Plażowanie z psem jest również coraz bardziej powszechne, zwłaszcza na mniej popularnych wybrzeżach lub poza sezonem. Warto poszukać informacji o „dog beaches” w danym regionie. Nawet niektóre zabytki czy atrakcje turystyczne oferują możliwość zwiedzania z psem, choć zazwyczaj wymaga to jego noszenia w transporterze lub pozostawienia w wyznaczonych miejscach.
Zawsze warto wcześniej sprawdzić lokalne przepisy i zwyczaje. W niektórych miastach, jak Paryż czy Berlin, psy są często widziane w transporcie publicznym, ale obowiązkowo na smyczy i w kagańcu. Warto też poszukać informacji o dog-friendly hotelach, które często oferują dodatkowe udogodnienia, takie jak miski na wodę, legowiska czy nawet specjalne menu dla psów. Wiele aplikacji i stron internetowych poświęconych podróżom z psami agreguje informacje o przyjaznych miejscach, restauracjach, hotelach i atrakcjach.
Zachowanie psa w nowym otoczeniu: jak zapewnić mu spokój i bezpieczeństwo
Nowe otoczenie, zapachy i dźwięki mogą być dla psa przytłaczające. Dlatego tak ważne jest, aby zapewnić mu poczucie bezpieczeństwa i spokoju. Po przybyciu do hotelu czy apartamentu, pozwól psu najpierw zapoznać się z nowym miejscem. Rozpakuj jego legowisko, miski i zabawki, aby stworzyć mu znajomą przestrzeń. Pierwsze spacery powinny być krótkie i spokojne, pozwalając psu powoli oswoić się z otoczeniem. Unikaj głośnych i zatłoczonych miejsc w pierwszych godzinach pobytu. Jeśli pies jest zestresowany, nie zmuszaj go do interakcji z innymi ludźmi czy zwierzętami. Cierpliwość i spokój właściciela są kluczowe.
Pamiętaj, że pies może reagować inaczej na nową dietę, klimat czy aktywność fizyczną. Obserwuj jego zachowanie, apetyt i samopoczucie. Zapewnij mu stały dostęp do świeżej wody, zwłaszcza w cieplejszym klimacie. W upalne dni unikaj intensywnych spacerów w środku dnia i szukaj zacienionych miejsc. Nocne spacery w bezpiecznych i spokojnych okolicach mogą być dobrym sposobem na rozładowanie energii psa przed snem. Jeśli pies jest lękliwy lub nadmiernie pobudzony, staraj się stworzyć mu spokojną oazę w pokoju hotelowym lub apartamencie, gdzie może się schować i odpocząć. Pamiętaj, że udane wakacje z psem to przede wszystkim wspólne doświadczenia i radość z odkrywania nowych miejsc w towarzystwie najlepszego przyjaciela.
Ważne: Zawsze sprawdzaj lokalne przepisy dotyczące posiadania psów, w tym obowiązek stosowania kagańca i smyczy w miejscach publicznych. Ignorowanie ich może skutkować mandatami lub problemami z prawem.
Najważniejsze to pamiętać o dokładnej weryfikacji przepisów w kraju docelowym i zapewnieniu psu komfortu na każdym etapie podróży – to gwarancja udanego wyjazdu dla Was obojga.
